Κρητηνία
Γι’ αυτό, μέχρι την απελευθέρωση της Δωδεκανήσου, το χωριό ονομαζόταν Κάστελλος, από το λατινικό Castellum, που σημαίνει φρούριο, ή το Castel Nuovo, που αναφέρεται στα 1480. Το κάστρο της Κρητηνίας είναι μείγμα Βυζαντινής και Μεσαιωνικής τεχνοτροπίας και μέσα υπάρχουν τα ερείπια της Καθολικής εκκλησίας του Αγίου Παύλου, καθώς και νεώτερα κτίσματα, γιατί το Κάστρο χρησιμοποιήθηκε επί Ενετοκρατίας σαν Ναύσταθμος (Μαρινέρα). . Μπορείτε να βοηθήσετε την Βικιπαίδεια προσθέτοντας κατάλληλες πηγές και παραπομπές που να υποστηρίζουν το άρθρο. Η σωστή σήμανση για αποτύπωση της ημερομηνίας σήμανσης είναι: {{πηγές|12|02|2009}} Η Κρητηνία ήταν αρχαία πόλη της Ρόδου. Η ιστορία της πηγάζει από την αρχαιότητα.Σώζονται λίγα ερείπια, τα πιο πολλά μέσα στην θάλασσα. Κατά την ελληνική μυθολογία, ο Αλθαιμένης, πρωτότοκος υιός του Κατρέα, εγγονού του Μίνωα, βασιλιά της Κρήτης, επειδή ο χρησμός του είπε ότι θα σκοτώσει τον πατέρα του, φεύγει από την Κρήτη, έρχεται στην Ρόδο και αποικεί την Κρητηνία.
Στη ξηρά υπάρχουν μόνο τα ερείπια ενός παλαιοχριστιανικού Ναού ρυθμού Βασιλικής. Το 1658, ο Φραγκίσκο Μοροζίνι αποπειράθηκε να κυριεύσει την Ρόδο, αποβιβάζοντας στρατό στην παραλία της Καμίρου Σκάλας, αλλά η φρουρά, έγκαιρα ειδοποιημένη από την Χάλκη, τον αποκρούει. Νοσταλγούσε όμως τον τόπο του και γι’ αυτό έφτιαξε στο βουνό Αττάβυρος ένα ναό προς τιμήν του Ατταβύριου Διός.
Ο αρχαίος οικισμός τελικά καταποντίστηκε. Η μετέπειτα ασφάλεια του οικισμού στηριζόταν στο κάστρο του (Καστέλλο).
Ονομαστά αγάλματα του ναού αυτού λέγεται πως ήταν δύο χρυσές αγελάδες. Αρχικά, ο οικισμός ήταν παραθαλάσσιος (στην τωρινή θέση Κάμιρος Σκάλα), αλλά κατά τα μεταβυζαντινά χρόνια μεταφέρθηκε πιο ορεινά, για περισσότερη ασφάλεια από τους πειρατές.
