Βουτάνιο
Σχηματίζεται αιθυλαλογονίδιο: 2. Είναι μία εξαιρετικά σταθερή χημική ένωση, χωρίς καμία διαβρωτική δράση στα μέταλλα.Το υγραέριο, λόγω και της καθαρής καύσης του, έχει ευρεία χρήση στον οικιακό τομέα, στη βιομηχανία, στον αγροτικό τομέα, στον τουριστικό τομέα ακόμα και ως καύσιμο οχημάτων. Mε τη θέρμανση CH3CH2CH(CH3)COONa σε αλκαλικό περιβάλλον: 1.
Το βουτάνιο είναι συμμετρικό αλκάνιο, δηλαδή αποτελείται από δυο συμμετρικά τμήματα αιθύλιου (CH3CH2). Mε τη μέθοδο Wurtz: Το n-βουτάνιο είναι άχρωμο και εξαιρετικά εύφλεκτο αέριο.
Ελάχιστα διαλυτό στο νερό, αλλά πολύ διαλυτό στις αλκοόλες, τους αιθέρες και το χλωροφόρμιο. Το βουτάνιο απαντάται σε δύο ισομερείς μορφές: το (κανονικό) n-βουτάνιο (CH3-CH2-CH2-CH3) που είναι ένας γραμμικός υδρογονάνθρακας, και το ισοβουτάνιο ή μεθυλο-προπάνιο (CH3-CH-(CH3)-CH3). Με υδρογόνωση ακόρεστων υδρογονανθράκων με 4 άτομα άνθρακα: ή ή ή 3.
Αναγωγή βουτυλαλογονιδίου (CH3CH2CH2CH2X) ή βουτυλαογονιδίου-2 (CH3CH2CHXCH3): ή ή ή ή ή 2. Παραγωγή υδραερίου: 3.
Το μόριό του αποτελείται από τέσσερα (4) άτομα άνθρακα (δύο (2) πρωτοταγή) και δέκα (10) άτομα υδρογόνου. Είναι επίσης εύκολη η σύνθεση με αντίδραση αιθυλαλογονίδιου - αιθυλολίθιου: ή 2CH3Li + XCH2CH2XLiCH2CH2Li ή 2CH3X + LiCH2CH2LiLiCH2CH2Li 4.
Τα ισομερή αυτά παρόλο που έχουν ίδιο χημικό τύπο και μοριακό βάρος, έχουν διαφορετικές δομές και διαφορετικές ιδιότητες. 1. Eίναι ισομερές του ισοβουτάνιου. Είναι το δεύτερο απλούστερο αλκάνιο που είναι υγροποιήσιμο με συμπίεση αέριο και το τελευταίο (αν εξαιρέσουμε το ισομερές του ισοβουτάνιο και το νεοπεντάνιο) της σειράς που είναι αέριο στις συνηθισμένες συνθήκες.
Με αναγωγή βουτανόνης - Αντίδραση Clemmensen: 1. Πωλείται σε υγρή μορφή, είτε σε δεξαμενές είτε σε φιάλες υπό πίεση ή ακόμα σε μικρότερα φιαλίδια που είναι εύκολα στη μεταφορά και τη χρήση. Επίσης χρησιμοποιείται ως καύσιμο στους αναπτήρες, στα καύσιμα αεροπορίας, για την αύξηση του αριθμού οκτανίου, για την παρασκευή καουτσούκ αλλά και ως προωθητικό αέριο για τρόφιμα συσκευασμένα σε δοχεία αεροζόλ με τον κωδικό αριθμό Ε943α. Τέλος, το n-βουτάνιο χρησιμοποιείται και ως πρώτη ύλη για την παραγωγή μιας πλειάδας οργανικών ενώσεως όπως το οξικό οξύ, το μαλεϊκό οξύ, η μεθανόλη, προπανόλη και βουτανόλη, προπανοϊκό και βουτανοϊκό οξύ και άλλες. Το n-βουτάνιο είναι ένα εξαιρετικά εύφλεκτο και πτητικό υλικό το οποίο πρέπει να αποθηκεύεται σε καλά αεριζόμενο μέρος και μακριά από πηγές ανάφλεξης. .
Mε τη θέρμανση CH3CH2CH2CH2COONa σε αλκαλικό περιβάλλον: 2. Το n-βουτάνιο ή απλά βουτάνιο είναι το τέταρτο μέλος της ομόλογης σειράς των αλκανίων, δηλαδή άκυκλος κορεσμένος υδρογονάνθρακας, με χημικό τύπο C4H10 και σύντομο συντακτικό τύπο CH3CH2CH2CH3.
Με αναγωγή βουτανάλης- Αντίδραση Wolf-Kishner: 4. Προσθήκη υδραλογόνου (ΗΧ).
Τέλεια καύση: Αντιδρά με οξυγόνο και καίγεται παράγοντας γαλαζωπή φλόγα υψηλής θερμοκρασίας: 2. Εκτός από βουτάνιο, το υγραέριο που πωλείται στο εμπόριο περιέχει σε μικρότερες ποσότητες προπάνιο (~20%) και ακόμη μικρότερες ποσότητες άλλων ουσιών, όπως ακόρεστο προπάνιο (προπένιο) και ακόρεστο βουτάνιο (βουτένιο), καθώς και ίχνη από ελαφρύτερους και βαρύτερους υδρογονάνθρακες (αιθάνιο, μεθάνιο, πεντάνιο και άλλα).
Για τον ίδιο λόγο παράγεται και με ηλεκτρόλυση διαλύματος CH3CH2COONa 3. Αποτελεί το κύριο συστατικό του υγραερίου προερχόμενο από διύλιση κλασμάτων του πετρελαίου, του φυσικού αερίου (ως 5%) και των προϊόντων πυρόλυσης αυτών.
Είναι άχρωμο και άοσμο εύφλεκτο αέριο και γι αυτόν το λόγο προστίθενται στο υγραέριο ίχνη αιθανοθειόλης για να έχει τη γνωστή χαρακτηριστική μυρωδιά, με σκοπό την αποφυγή (κατά το δυνατό) ατυχημάτων από διαρροή του. 1. Ακόμη, το βουτάνιο μπορεί να ληφθεί με επίδραση νατρίου σε προπανονιτρίλιο (CH3CH2CN): 5.
Υπάρχουν επίσης οι αντιδράσης παρεμβολής κατάλληλων καρβενίων αε κατάλληλα αλκάνια: ή 1. Καταλυτική οξείδωση προς βουτανάνη: Προκύπτει επομένως μίγμα πεντανίου ~69%, μεθυλοβουτάνιου ~31%. όπου 0<a,b<1, a + b = 1. Το n-βουτάνιο μπορεί να υποστεί αντίδραση ισομερειώσεως προς ισοβουτάνιο: Η κυριότερη και πιο γνωστή χρήση του n-βουτανίου είναι ως καύσιμο με την ονομασία υγραέριο ή υγροποιημένο αέριο πετρελαίου (LPG).
Αυτό επιτρέπει τη παραγωγή του με τη μέθοδο Wurtz, από αιθυλαλογονίδια (CH3CH2X) και Na: 2.
